Blog

مرداد ۲۴, ۱۳۹۵

فناوری اطلاعات ایران در سال ۹۵

یک سال دیگر از عمر دولت یازدهم با همه فراز و فرودهایش گذشت؛ دولتی که تلاش داشته است تا در حوزه ارتباطات نیز همچون بخش‌های دیگر،رشد و توسعه ای مناسب داشته باشد.

با توجه به اینکه روزهای پایانی سال را شاید بتوان بهترین زمان و فرصت برای نقد و ارزیابی عملکرد دولت در این مدت دانست، برآن شدیم تا ارزیابی عملکرد وزارت ارتباطات و فناوری را از زبان فعالان بخش خصوصی و دولتی جویا شویم هرچند در این مطلب جای بیشتر مدیران دولتی خالی است؛ مدیرانی مسئول که بسیار علاقه‌مند بودیم عملکرد دولت را از زبان آنها بشنویم ولی متأسفانه با وجود نامه نگاری‌های متعدد و ده‌ها تماس و روزها انتظار، این مهم شکل نگرفت و کماکان، بیشتر بخش خصوصی بود که با روی گشاده پاسخگوی سؤالات ما بود، سؤالاتی به این شرح:

از نگاه شما وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دقیقاً باید کدام طرح را در این حوزه با قدرت پیگیری کند که تا پایان عمر دولت یازدهم به نتیجه برسد؟
عملکرد دولت تدبیر و امید در حوزه فناوری را چگونه ارزیابی می‌کنید و چه نقاط ضعف یا قوتی را می‌توانید برای آن برشمارید؟
کدام اقدام وزیر ارتباطات در طول وزارت ایشان در ذهن شما ماندگار بوده است؟

 

تکنولوژی فیبر نوری

تکنولوژی فیبر نوری

منتظر روزهای بهتر هستیم
تلاش‌های مناسب و کارنامه مثبت دولت در حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات فصل مشترک نگاه کارشناسان و مدیران پاسخگوست و بیشتر آنها به بهبود زیرساخت و شبکه ارتباطی کشور در طول فعالیت دولت یازدهم اذعان دارند.

حسین مهری، مدیرعامل شرکت پست جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه در طول فعالیت دولت یازدهم، شاهد حجم گسترده کار در وزارت فناوری ازجمله توسعه پهنای باند و زیرساخت‌های کشور و فیبر نوری بوده‌ایم می‌گوید: در مدتی که از فعالیت دولت تدبیر و امید می‌گذرد، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در بخش‌های مختلف عملکرد مناسبی داشته و طرح‌های متعددی را اجرا کرده است که همگی می‌توانند در پیشرفت کشور تأثیرگذار باشند ولی به نظر من، همه این طرح‌ها و بخش‌ها باید به موازات هم پیش بروند چون اگر فقط به یک پروژه خاص توجه کنیم خروجی خوبی نخواهد داشت.

وی ادامه می‌دهد: به عنوان مثال اگر پهنای باند افزایش یابد ولی نتوان اپلیکیشن‌ها را طراحی کرد و در اختیار مردم قرار داد درست مانند اتوبانی بدون خودرو است به همین دلیل معتقدم همه طرح‌ها باید با هم پیش بروند و نمی‌توان به طور مشخص انگشت روی طرحی گذاشت و گفت که وزیر ارتباطات باید در مدت زمان باقیمانده از عمر دولت یازدهم به آن بهای بیشتری بدهد.مهری، در زمینه عملکرد دولت یازدهم در حوزه فناوری نیز معتقد است که در بخش ارتباطات در برخی زمینه‌ها ازجمله توسعه پهنای باند و توسعه اینترنت، ۳تا ۴برابر و حتی گاه تا ۵برابر دولت قبل کار انجام شده و دولت در زمینه نسل‌های جدید اینترنت همراه نیز بسیار موفق عمل کرده است به صورتی که اکنون بیشتر شهرهای کشور زیر پوشش نسل سوم و چهارم شبکه تلفن همراه قرار دارند.

مدیرعامل پست نگاهی هم به حوزه فعالیت خود دارد و معتقد است: دولت تدبیر و امید در بحث پست، پست بانک و پیام نیز بسیار موفق عمل کرده و در هر ۳بخش، اقدام و حمایت‌های خوبی وجود داشته و وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برای به ثمر رساندن همه این بخش‌ها وقت زیادی گذاشته است. وی با اشاره به تحویل گرفتن شرکت پست با ۳هزار و ۵۵۰میلیارد ریال زیان و داشتن بدهی‌های سنگین، می‌گوید: در دولت تدبیر و امید توانستیم روند زیان را متوقف کرده و حداقل در سال ۹۳ مجموعه را به نقطه سربسر برسانیم ولی زیان‌های انباشته هنوز وجود دارد. مدیرعامل پست کشور می‌افزاید: راه‌اندازی حدود ۱۸ سرویس جدید در مجموعه پست که همگی با نگاه سه بعدی مورد توجه و تأکید اتحادیه جهانی پست یعنی بحث «فیزیکی،الکترونیکی ومالی»، همخوانی دارند،موجب ثبات این شرکت شد تا بتواند بخش عمده بدهی هایش را پرداخت کند.

مدیرعامل شرکت پست ادامه می‌دهد:دولت یازدهم در کنار موفقیت هاو نقاط قوتش بی‌شک نقاط ضعفی هم دارد ولی ما باید ببینیم دولت تدبیر و امید، در زمان آغاز به کار مجبور به مواجهه با چه مشکلات بزرگی بود. اگر در آن زمان، شرایط مشابه امروز بود ما مطمئناً باید شتاب بیشتری می‌گرفتیم ولی واقعیت این است که وقتی دولت تحویل گرفته شد، تمام بخش‌ها به هم ریخته و بلاتکلیف بود و مشکلات عدیده ای سر راه دولت قرار داشت. طبیعتاً دولت تا بتواند مشکلات را حل کند و مجموعه سازمان‌ها و شرکت‌هایی که از ریل خارج شده بودند را به ریل بازگرداند ۲تا۳سال زمان لازم دارد.

وی می‌گوید: کمتر می‌گویند دولت چه وضع نابسامانی را تحویل گرفته است در حالی که در نقد عملکرد یک مجموعه، باید به همه این موارد توجه داشت. این در حالی است که مهری، نسبت به سال‌های باقیمانده عمر دولت بسیار امیدوار است و اعتقاد دارد ازحالا به بعد در همه بخش‌های دولت شاهد رشد وشکوفایی بیشتری خواهیم بود و با توجه به اینکه بحث برجام، به فرجام رسیده است می‌توان به همه موفقیت‌ها شتاب بیشتری بخشید.

 

تکنولوژی فیبر نوری

تکنولوژی فیبر نوری

مدیرعامل شرکت پست، معتقد است چون نگاه واعظی، خدمت‌رسانی به مردم و توسعه است، با وجود سر و صدای زیادی که به پا شد، اجازه افزایش تعرفه را نداد و در بحث فیلترینگ نیز یک تنه ایستاد و با وجود فشارهای مختلف باز هم ایستادگی کرد که هریک از این موارد در ذهن من ماندگار شده است. مهری همچنین می‌گوید: ازسوی دیگر در شرایطی که بسیاری، توسعه پهنای باند را در اولویت نمی‌دانستند، وزیر ارتباطات با اعتقاد به اینکه این توسعه، به نوعی توسعه فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی را به دنبال دارد بر سر حرف خود ایستاد و تلاش هایش را چند برابر کرد چرا که می‌دانست با توسعه پهنای باند،اطلاع‌رسانی شتاب می‌گیرد و علاوه بر شفاف سازی،در بستر الکترونیکی نیز می‌توان کارهای اقتصادی فراوانی انجام داد.

« کارها و طرح‌های ارتباطات، کاملاً مستمر است و یک مقطع خاص ندارد که بتوان آنها را از یکدیگر تفکیک کرد و به طور مشخص گفت که بهتر است به کدام طرح ویژه بیشتر پرداخته شود، بویژه اینکه هرروز تکنولوژی و بحث‌های جدیدی مطرح می‌شود ولی در کل، فکر می‌کنم کار درست، این است که به طرح‌ها و اموری مانند پروانه FCP که مجوز آن ارائه شده و همچنین اپراتورهای مجازی تلفن همراه(MVNO)بیشتر بها داده شود تا بتوان آن را به سرانجام رساند و شاهد آثار مثبت آن در طول فعالیت دولت تدبیر و امید بود.»

این، بخشی از نظرات سیداحمد معتمدی درباره اولویت کاری دولت است که سابقه وزارت پست و تلگراف و تلفن دولت اصلاحات را در پرونده خود دارد و حالا هم در کسوت رئیس دانشگاه امیرکبیر فعالیت می‌کند.

معتمدی اعتقاد دارد در دولت یازدهم،مجوزهای خوبی اعطا شده و باید این امور را دنبال کنیم که تا پایان عمر دولت تدبیر و امید به نتیجه برسد وگرنه ممکن است در دولت بعد، کارهای نیمه تمام، ابتر بماند. وی می‌گوید: ما همیشه سعی می‌کنیم یک مقطع ۴ساله را برای فعالیت در نظر داشته باشیم و در دانشگاه نیز همین برنامه را داریم و تلاش می‌کنیم که در پایان دوره چهارساله، کار نیمه تمامی نداشته باشیم و کارها را به اتمام برسانیم بنابراین اولویت، تمام کردن کارهای نیمه تمام و نظارت بر مجوزهای ارائه شده است تا بتواند به سرانجام برسد.

وزیر سابق دولت اصلاحات در مورد عملکرد دولت و مجموعه وزارت ارتباطات در حوزه فناوری، اعطای مجوزها و فراهم شدن بستر مناسب به منظور تلاش اپراتورها برای توسعه نسل سوم و چهارم شبکه تلفن همراه را از نقاط قوت دولت تدبیر و امید می‌داند و معتقد است هرچند هنوز این طرح‌ها کامل نیست ولی سرفصل جدیدی بوده و شاید بتوان آن را مهم ترین اقدام دولت دانست.

معتمدی ادامه می‌دهد: از آنجا که مشکلات مربوط به تحریم‌ها باعث شده بود تا زیرساخت‌ها قدیمی بمانند، دولت برای رفع این مشکل تلاش مضاعفی داشته و فکر می‌کنم اگر این طرح‌ها در مدت باقیمانده عمر دولت یازدهم به سرانجام برسد بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

وی با بیان اینکه شبکه و تجهیزاتی که اکنون در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت قرار دارد، همچنان قدیمی است و حتماً نیاز به بازنگری دارد، می‌افزاید: اطلاع دارم پیش از این، شرکت زیرساخت چندبار برای این منظور اقدام کرده بود ولی با مشکل برخورد کرده است پس امیدوارم که افزایش شبکه فیبر نوری و خرید تجهیزات جدید از کارهایی باشد که بعد از اجرای برجام انجام شود چون درغیر این صورت ممکن است به مشکل بربخورد. معتمدی، بحث نسل سوم و چهارم شبکه تلفن همراه را نیز جزو کارهای ماندگار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت یازدهم می‌داند.

اما این، تنها وزیر پیشین دولت اصلاحات نیست که اعطای مجوزFCP به اپراتور‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه ارتباطات را یکی از بهترین کارهای دولت تدبیر و امید می‌داند چرا که صابر فیضی مدیرعامل سابق شرکت مخابرات ایران هم بر این موضوع تأکید دارد و می‌افزاید: بعد از اعطای مجوز، حالا به نظر می‌رسد اولویت وزارت ارتباطات، باید حمایت و پشتیبانی از این طرح و فعالان این عرصه باشد تا مجوزها به طور کامل به نتیجه برسد چرا که با انجام این کار، بازار تلفن ثابت نیز رقابتی می‌شود.

وی همچنین با اشاره به اهمیت بالای ترانزیت و ترافیک ارتباطی از ایران، معتقد است که این موضوع باید در دولت یازدهم، به طور جدی پیگیری شود تا بتوان نتیجه آن را تا پایان عمر دولت شاهد بود، چرا که درآمد این بخش، کمتر از درآمد نفت نخواهد بود. مدیرعامل سابق شرکت مخابرات ایران، عملکرد دولت در حوزه فناوری را متوسط می‌داند و اعتقاد دارد برنامه‌هایی که روی کاغذ پیاده شده خیلی خوب است اما به نظر می‌رسد در مرحله عمل و اجرا، این روند با کندی پیش می‌رود. از نگاه فیضی، دولت باید مصوبات خود را به جد پیگیری کند تا به مرحله اجرایی برسد و کارها شتاب بگیرد.

وی ادامه می‌دهد: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نباید کاری را خود انجام دهد بلکه باید برون سپاری کند چرا که اگر کاری با بودجه دولت و هزینه‌های دولت در این وزارتخانه انجام شود، در واقع کاری منفی است.فیضی درباره کار ماندگار وزیر ارتباطات نیز به بحث رقابتی کردن بازار که در کمیسیون مطرح شده است، اشاره می‌کند.

ناصرعلی سعادت رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور(سازمان نصر) هم با بیان اینکه مهم نیست چقدر از عمر دولت باقی مانده است،می گوید: موضوع مهم، نحوه استفاده از این زمان است چرا که سال آینده، نقطه شروع برنامه ششم توسعه است و دولت باید در راستای آن عمل کند. به هر حال اهداف کلان با پایان دوره فعالیت یک دولت تمام نمی‌شود، چرا که این موارد،اصولی است که اقتصاد و صنعت، بر مبنای آن بنا شده‌اند و وزارتخانه‌های مختلف نیز در امتداد آن حرکت می‌کنند. وی با اشاره به موفقیت دولت در اجرای برجام و برداشته شدن تحریم‌ها، اعتقاد دارد دولت یازدهم باید در فرصت ایجاد شده و زمان باقی مانده از عمرش، اقداماتی که از برنامه پنجم توسعه باقی مانده و به برنامه ششم منتقل شده‌است را در اولویت قرار دهد و مهم ترین موضوع برنامه ششم نیز رسیدن به ۸درصد توسعه است.

سعادت می‌افزاید: سؤال درست این است که در مدت پیش رو، چگونه میان بخش خصوصی و دولت همکاری را ایجاد کنیم تا در سال نخست برنامه ششم توسعه، مسیر رسیدن به ۸درصد توسعه اقتصادی میسر شود چرا که این یک جریان پیوسته برای توسعه کشور است. رئیس سازمان نصر عملکرد دولت را نیز درمجموع صددرصد مثبت می‌داند و معتقد است هنگامی که دولت شروع به کار کرد، تحت سیطره تحریم‌های ظالمانه بود ولی طی سه سال فعالیت خود، تلاش کرد تا تحریم‌ها را برطرف کند و انجام توافق و اجرایی شدن برجام در حافظه تاریخ باقی خواهد ماند. سعادت تأکید دارد که دولت یازدهم و دکتر واعظی بهترین عملکرد را نسبت به دولت‌های قبل دارند و اقدامات مؤثر بسیاری مانند برگزاری نشست‌های وزیر با فعالان بخش خصوصی را نمونه ای از تلاش‌های درخور توجه در این دوره می‌داند هرچند معتقد است همچنان، جای شرکت‌های بزرگ تولیدکننده نرم افزار، محتوا، خدمات، ارائه سرویس، خدمات ارزش افزوده خالی است. وی می‌گوید: رویکرد وزارتخانه را می‌توان از همین نشست‌هایی که هر سه ماه یکبار برگزار می‌شود، ارزیابی کرد. با اینکه هیچ دولتی به اندازه دولت تدبیر و امید به بخش خصوصی توجه نکرده است ولی این، کافی نیست و باید با تکیه بر اصل ۴۴ و اقتصاد مقاومتی، برای مشارکت بخش خصوصی فرصت‌سازی بیشتری شود.

سعادت، انتقادهایی را نیز به دولت وارد می‌داند اما معتقد است که در طرح این موضوع، باید منصفانه نگاه کرد و به شرایط سه سال گذشته نیز توجه داشت. از نگاه سعادت، یکسری موضوع‌ها از سالیان گذشته مطرح بوده که اکنون گریبانگیر این دولت نیز شده است و می‌افزاید: از زمانی که وزارت پست، تلگراف و تلفن داشته‌ایم بخش ارتباطات نقش و حضور پررنگ تری داشته است و با آنکه در سال ۸۳ به وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات تبدیل شد، همچنان فرهنگ و تجربه ذهنی ارتباطات در این وزارتخانه باقی مانده و بخش فناوری اطلاعات مغفول مانده است.

رئیس سازمان نصر درباره اقدام ماندگار وزیر ارتباطات می‌گوید: تلاش‌های مثبت فراوانی از دکتر واعظی دیده‌ایم که هریک می‌توانند ماندگار باشند به عنوان مثال، پیش از دولت یازدهم و وزارت ایشان، حداکثر پهنای باند اینترنت